อาหารเสริมข้อเข่า มีกี่แบบ เลือกอย่างไร? พร้อมดู UNC Projoin เหมาะกับใคร

อาหารเสริมข้อเข่าในท้องตลาดมีหลายแบบ ที่พบบ่อยคือ กลูโคซามีน คอนดรอยติน คอลลาเจน และสารสกัดจากกระดูกอ่อน แต่ละแบบมีที่มา ข้อมูลงานวิจัย และข้อควรระวังต่างกัน จึงไม่มีสูตรไหนเหมาะกับทุกคน วิธีเลือกที่ดีคือรู้ก่อนว่าแต่ละแบบคืออะไร อ่านฉลากให้เป็น และเช็กว่าตัวเองมีข้อห้ามหรือไม่ บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่ายเป็นขั้นตอน และท้ายบทความมีการใช้เกณฑ์เหล่านี้ดู UNC Projoin ว่าเหมาะกับใคร

ก่อนเลือก: อาหารเสริมข้อทำหน้าที่อะไร และทำอะไรไม่ได้

กระดูกอ่อน คือเนื้อเยื่อที่หุ้มปลายกระดูกในข้อ ช่วยให้ข้อเคลื่อนไหวได้ลื่นและรับแรงกระแทก ส่วนประกอบหลักของกระดูกอ่อนคือ คอลลาเจน และสารกลุ่มไกลโคซามิโนไกลแคน ซึ่งเป็นที่มาของชื่อสารในอาหารเสริมข้อหลายชนิด

อาหารเสริมข้อจึงมักเป็นสารอาหารที่ มีส่วนช่วยในการบำรุงกระดูกอ่อนและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน แต่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ถ้ามีอาการปวดเข่าต่อเนื่อง เข่าบวม ข้อติดตอนเช้า หรือขึ้นลงบันไดลำบาก ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุก่อน เพราะอาการปวดเข่ามีได้หลายสาเหตุ

พื้นฐานที่ช่วยข้อเข่าได้มากคือ คุมน้ำหนักตัว บริหารกล้ามเนื้อต้นขา และเลี่ยงท่านั่งที่กดเข่านานๆ อ่านวิธีทำได้ในบทความ 5 วิธีดูแลข้อเข่าให้ใช้งานได้ยาวนาน แล้วค่อยพิจารณาอาหารเสริมเป็นตัวช่วยเสริม

อาหารเสริมข้อเข่ามีกี่แบบ แต่ละแบบต่างกันอย่างไร

สูตรในตลาดมักผสมหลายตัวในแคปซูลเดียว การรู้จักแต่ละตัวช่วยให้อ่านฉลากแล้วรู้ว่ากำลังได้อะไร

ส่วนประกอบ	สิ่งที่ควรรู้
กลูโคซามีน ซัลเฟต หรือ ไฮโดรคลอไรด์	มักสกัดจากเปลือกกุ้งและปู ผู้แพ้อาหารทะเลต้องระวัง และอาจมีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดในบางคน
คอนดรอยติน คอนดรอยตินซัลเฟต	เป็นส่วนหนึ่งของกระดูกอ่อนตามธรรมชาติ มักขายคู่กับกลูโคซามีน
คอลลาเจน เช่น คอลลาเจนเปปไทด์ ไตรเปปไทด์	โปรตีนหลักของกระดูกอ่อนและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน มาจากปลา หมู หรือวัว ควรดูแหล่งที่มา
กระดูกอ่อน จากปลาทะเล ปลาฉลาม หรือไก่	เป็นแหล่งของสารในกระดูกอ่อนหลายชนิดรวมกัน ผู้แพ้ปลาหรืออาหารทะเลต้องดูแหล่งที่มา
วิตามินซี มักผสมในสูตรคอลลาเจน	มีส่วนช่วยในการสร้างคอลลาเจนตามปกติของร่างกาย

1. กลูโคซามีน (Glucosamine)

กลูโคซามีนเป็นน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวที่ ร่างกายสร้างได้เองอยู่แล้ว และใช้เป็นวัตถุดิบสร้างสารในกระดูกอ่อน ในผลิตภัณฑ์มี 2 รูปแบบหลักคือ กลูโคซามีนซัลเฟต และกลูโคซามีนไฮโดรคลอไรด์ บางประเทศรวมถึงไทยมีกลูโคซามีนที่ขึ้นทะเบียนเป็นยาด้วย ซึ่งต่างจากผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

ข้อมูลจาก NIH ระบุว่างานวิจัยยัง ให้ผลไม่ตรงกัน และแนวทางของสมาคมแพทย์ต่างประเทศก็แนะนำไม่เหมือนกัน คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล ก็ระบุว่าบัญชียาหลักแห่งชาติของไทยเห็นว่าข้อมูลยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันผลกับข้อเข่าเสื่อม ใครสนใจกลูโคซามีนจึงควรคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

2. คอนดรอยติน (Chondroitin)

คอนดรอยตินเป็นส่วนประกอบของกระดูกอ่อนที่ ช่วยให้กระดูกอ่อนทนแรงกดได้ มักพบในรูปคอนดรอยตินซัลเฟต และขายเป็นสูตรคู่กับกลูโคซามีน งานวิจัยเรื่องคอนดรอยตินยังให้ผลไม่ตรงกันเช่นเดียวกับกลูโคซามีน

3. คอลลาเจน (Collagen)

คอลลาเจนเป็น โปรตีนที่เป็นส่วนประกอบสำคัญของกระดูกอ่อนและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน คอลลาเจนในอาหารเสริมมักผ่านการย่อยให้โมเลกุลเล็กลง เช่น คอลลาเจนเปปไทด์ หรือคอลลาเจนไตรเปปไทด์ ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโน 3 ตัว สิ่งที่ควรดูคือแหล่งที่มา (ปลา หมู วัว) และมีวิตามินซีร่วมด้วยหรือไม่ เพราะ วิตามินซีมีส่วนช่วยในการสร้างคอลลาเจน ตามปกติของร่างกาย (อ่านเพิ่มใน วิตามินซีร่างกายต้องการวันละเท่าไร)

ตัวอย่างจาก UNC Projoin: ฉลากระบุส่วนประกอบสำคัญเป็นไตรเปปไทด์คอลลาเจนจากปลา (Tripeptide Fish Collagen) คู่กับวิตามินซี ดูรายละเอียดที่ หน้า UNC Projoin ควรรับประทานตามวิธีที่ระบุบนฉลาก ผู้ที่แพ้ปลาหรืออาหารทะเลไม่ควรรับประทาน

4. กระดูกอ่อนจากสัตว์ (Cartilage)

บางสูตรใช้ กระดูกอ่อนจากปลาทะเล ปลาฉลาม หรือไก่ ซึ่งมีสารหลายชนิดที่พบในกระดูกอ่อนรวมกันอยู่ จุดที่ต้องดูคือแหล่งที่มา เพราะผู้แพ้ปลาหรืออาหารทะเลไม่ควรเลือกสูตรที่ทำจากสัตว์ทะเล

ตัวอย่างจาก UNC Projoin: ใช้กระดูกอ่อนจากปลาทะเลน้ำลึก (Marine Cartilage 1000) ร่วมกับไตรเปปไทด์คอลลาเจนจากปลาและวิตามินซี บรรจุ 30 แคปซูล ดูส่วนประกอบทั้งหมด ควรรับประทานตามวิธีที่ระบุบนฉลาก

วิธีเลือกอาหารเสริมข้อเข่า 5 ขั้นตอน

1. ถามตัวเองก่อนว่าต้องการอะไร

ถ้าปวดเข่าอยู่ ควร พบแพทย์ก่อน เพื่อรู้สาเหตุ ส่วนคนที่ไม่มีอาการแต่ใช้ข้อหนักทุกวัน เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ยืนหรือเดินนาน หรือเป็นผู้สูงอายุที่อยากดูแลข้อต่อ อาหารเสริมเป็นตัวช่วยเสริมจากอาหารและการออกกำลังกาย

2. ดูส่วนประกอบและแหล่งที่มา

อ่านว่าในแคปซูลมีอะไรบ้าง มาจากอะไร เช่น กลูโคซามีนจากเปลือกกุ้งปู คอลลาเจนจากปลาหรือวัว ถ้าแพ้อาหารทะเลหรือไม่ทานเนื้อสัตว์บางชนิด จะตัดตัวเลือกได้ทันที

3. อ่านฉลากให้ครบ

NIH แนะนำให้ดู สารสำคัญ ปริมาณต่อหน่วยบริโภค และส่วนประกอบอื่น เช่น สารเติมแต่งและแต่งกลิ่น ส่วนฉลากผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในไทยควรมี เลขสารบบอาหาร (เลข อย.) 13 หลัก ชื่อผู้ผลิต วิธีรับประทาน และคำเตือน นำเลข อย. ไปตรวจในระบบของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้

ตัวอย่างจาก UNC Projoin: เลขสารบบอาหาร (อย.) 10-1-16860-5-0005 ผลิตโดย บริษัท ยู้ ฟิชบอล จำกัด ราคา 1,390 บาท (30 แคปซูล) ดูข้อมูลฉลาก ควรรับประทานตามวิธีที่ระบุบนฉลาก ผู้ที่แพ้ปลาหรืออาหารทะเลไม่ควรรับประทาน

4. เช็กโรคประจำตัวและยาที่ทานอยู่

ข้อมูลจาก NIH ระบุว่ากลูโคซามีนอาจทำให้ น้ำตาลในเลือดสูงขึ้นในบางคน และทั้งกลูโคซามีนและคอนดรอยตินมีรายงานว่า เพิ่มความเสี่ยงเลือดออก เมื่อใช้ร่วมกับยาวาร์ฟาริน ผู้ที่ทานยาประจำจึงควรบอกแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งว่าทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอะไรอยู่ รวมถึงก่อนผ่าตัดด้วย

5. เลือกแบบที่ทานต่อเนื่องได้จริง

ดูจำนวนแคปซูลต่อวันตามฉลาก ขนาดบรรจุ และราคาต่อเดือน ว่าสะดวกและไม่เป็นภาระ สูตรที่ทานแล้วลืมบ่อยหรือแพงเกินไปจนต้องหยุดกลางทาง อาจไม่เหมาะกับเรา

ข้อควรระวัง

• ผู้แพ้อาหารทะเล ควรเลี่ยงกลูโคซามีนที่สกัดจากเปลือกกุ้งปู และสูตรที่ทำจากปลาหรือกระดูกอ่อนปลา
• ผู้เป็นเบาหวาน ที่ยังคุมน้ำตาลไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนทานกลูโคซามีน
• ผู้ที่ทานยาละลายลิ่มเลือด เช่น วาร์ฟาริน ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ยังมีข้อมูลความปลอดภัยไม่เพียงพอ ควรปรึกษาแพทย์
• บางคนอาจมีอาการไม่สบายท้อง เช่น คลื่นไส้ ท้องเสีย ถ้ามีอาการผิดปกติให้หยุดและปรึกษาเภสัชกร
• อย่าทานหลายผลิตภัณฑ์ที่มีสารเดียวกันพร้อมกัน และอย่าใช้อาหารเสริมแทนการพบแพทย์เมื่อมีอาการ

ใช้เกณฑ์เหล่านี้ ดู UNC Projoin เหมาะกับใคร

UNC เป็นแบรนด์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากนวัตกรรมของคนไทย ก่อตั้งโดย ดร.เกยูร โชคล้ำเลิศ ผู้พัฒนาแคลเซียมจากก้างปลาที่ได้รับเหรียญทอง iENA 2022 ประเทศเยอรมนี ผลิตโดย บริษัท ยู้ ฟิชบอล จำกัด สำหรับคนที่อยากดูแลข้อต่อ มี UNC Projoin และถ้าต้องการดูแลกระดูกไปพร้อมกัน มี UNC Calcium Plus ที่มีคอลลาเจนไตรเปปไทด์และกระดูกอ่อนปลาฉลามในสูตร

ถ้าสนใจเทียบแคลเซียมของ UNC ทั้ง 2 สูตร ดูได้ที่หน้า UNC Calcium เปรียบเทียบ 2 สูตร

เหมาะกับใคร

ถ้าคุณต้องการ	สินค้าที่ตรงกว่า
ดูแลข้อต่อโดยเฉพาะ ด้วยสูตรกระดูกอ่อนปลาทะเล คอลลาเจนไตรเปปไทด์ และวิตามินซี	UNC Projoin ผู้สูงอายุ ผู้ที่ใช้ข้อต่อเป็นประจำ
อยากได้แคลเซียมสำหรับกระดูก พร้อมคอลลาเจนไตรเปปไทด์และกระดูกอ่อนในแคปซูลเดียว	UNC Calcium Plus สำหรับผู้ใหญ่
ผู้ที่แพ้ปลาหรืออาหารทะเล	ไม่ควรรับประทานทั้ง 2 ผลิตภัณฑ์ ควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกแบบอื่น
เด็ก และสตรีมีครรภ์	ไม่ควรรับประทาน Calcium Plus ตามคำเตือนบนฉลาก

คำถามที่พบบ่อย

UNC Projoin คืออะไร ต่างจากอาหารเสริมกลูโคซามีนอย่างไร?

UNC Projoin เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลข้อต่อ ส่วนประกอบสำคัญตามฉลากคือ กระดูกอ่อนจากปลาทะเลน้ำลึก (Marine Cartilage 1000) ไตรเปปไทด์คอลลาเจนจากปลา และวิตามินซี ไม่ได้ระบุกลูโคซามีนในส่วนประกอบสำคัญ บรรจุ 30 แคปซูล เลข อย. 10-1-16860-5-0005 ควรรับประทานตามวิธีที่ระบุบนฉลาก และผู้ที่แพ้ปลาหรืออาหารทะเลไม่ควรรับประทาน

อาหารเสริมข้อเข่าต้องทานนานแค่ไหน?

แต่ละผลิตภัณฑ์ระบุวิธีรับประทานไว้บนฉลากต่างกัน ควรทำตามฉลาก และถ้าทานต่อเนื่องระยะยาวหรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเป็นระยะ

กลูโคซามีนกับคอลลาเจน ทานพร้อมกันได้ไหม?

หลายสูตรในตลาดก็ผสมรวมกันอยู่แล้ว สิ่งที่ต้องระวังคือการทานหลายผลิตภัณฑ์ที่มีสารซ้ำกัน การแพ้อาหารทะเล และยาที่ทานอยู่ ถ้าไม่แน่ใจให้นำฉลากไปถามเภสัชกร

ปวดเข่าอยู่ ทานอาหารเสริมแทนการไปหาหมอได้ไหม?

ไม่ควร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ถ้าปวดเข่าต่อเนื่อง เข่าบวม หรือเดินลำบาก ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

แหล่งอ้างอิง

• NIH (NCCIH): Glucosamine and Chondroitin for Osteoarthritis
• NIH Office of Dietary Supplements: Dietary Supplements – What You Need to Know
• คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล: ไขข้อข้องใจเกี่ยวกับกลูโคซามีนในโรคข้อเสื่อม
• ศูนย์ข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล: ถาม-ตอบเรื่องกลูโคซามีน

บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผู้ที่มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรกินอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

ภาพประกอบ: Howard Walsh, NutraSeller Manufacturing และ Age Cymru / Unsplash