นอกจากอาหารแล้ว การนอนหลับ และ การออกกำลังกาย เป็นอีกสองเรื่องที่มีผลต่อการเติบโตของเด็ก และเป็นเรื่องที่พ่อแม่ช่วยจัดการได้ทุกวัน
ทำไมการนอนจึงสำคัญ
ร่างกายหลั่ง ฮอร์โมนการเจริญเติบโต (Growth Hormone) ออกมามากในช่วงที่หลับสนิท เด็กที่นอนดึกหรือนอนไม่พอเป็นประจำ จึงอาจเสียโอกาสในการเติบโตได้เต็มที่
ลูกควรนอนอย่างไร
- เข้านอนไม่เกิน 3 ทุ่ม
- นอนหลับต่อเนื่องประมาณ 8–10 ชั่วโมง เด็กเล็กต้องการนานกว่านี้
- งดใช้มือถือ แท็บเล็ต และดูทีวีก่อนนอนอย่างน้อย 1 ชั่วโมง
- จัดห้องนอนให้มืด เงียบ และอากาศถ่ายเท
- ตื่นและเข้านอนเวลาเดิมทุกวัน รวมถึงวันหยุด
การออกกำลังกายช่วยอย่างไร
การเคลื่อนไหวและการลงน้ำหนักช่วยกระตุ้นให้กระดูกและกล้ามเนื้อแข็งแรง องค์การอนามัยโลกแนะนำให้เด็กและวัยรุ่นอายุ 5–17 ปี เคลื่อนไหวร่างกายระดับปานกลางถึงหนักเฉลี่ยวันละ 60 นาที และมีกิจกรรมที่เสริมสร้างกระดูกและกล้ามเนื้ออย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วัน
กิจกรรมที่แนะนำ
- กระโดดเชือก วิ่งเล่น
- บาสเกตบอล วอลเลย์บอล แบดมินตัน ฟุตบอล
- ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน
- ปีนป่ายเครื่องเล่นในสนามเด็กเล่น
สิ่งสำคัญคือให้ลูกสนุกและทำได้สม่ำเสมอ และลดเวลานั่งหน้าจอลง
เชื่อมโยงกับอาหาร
การนอนและการออกกำลังกายจะได้ผลดีที่สุด เมื่อร่างกายได้รับสารอาหารเพียงพอ ทั้งโปรตีน แคลเซียม และวิตามินดี อ่านเพิ่มเติมได้ในบทความ แคลเซียมสำหรับเด็ก แต่ละวัยควรได้รับวันละเท่าไร?
ชั่วโมงนอนที่แนะนำตามวัย
| อายุ | ชั่วโมงนอนต่อวัน |
|---|---|
| 1–2 ปี | 11–14 ชั่วโมง (รวมงีบกลางวัน) |
| 3–5 ปี | 10–13 ชั่วโมง (รวมงีบกลางวัน) |
| 6–12 ปี | 9–12 ชั่วโมง |
| 13–18 ปี | 8–10 ชั่วโมง |
อ้างอิงสมาคมเวชศาสตร์การนอนหลับแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Sleep Medicine)
สัญญาณว่าลูกนอนไม่พอ
- ตื่นยาก งอแงตอนเช้า
- ง่วงระหว่างวัน หรือหลับในห้องเรียน
- หงุดหงิดง่าย สมาธิสั้นลง
- กินจุบจิบมากขึ้น
ตัวอย่างตารางวันของเด็กวัยเรียน
- 06:30 ตื่นนอน กินอาหารเช้าที่มีโปรตีนและนม
- 16:00–17:00 เล่นกีฬาหรือวิ่งเล่นกลางแจ้ง
- 18:00 อาหารเย็น
- 19:30 ทำการบ้าน และเริ่มงดหน้าจอ
- 20:30 อาบน้ำ อ่านหนังสือ
- 21:00 เข้านอน
คำถามที่พบบ่อย
งีบกลางวันชดเชยการนอนกลางคืนได้ไหม?
เด็กเล็กยังต้องการการงีบกลางวัน แต่สำหรับเด็กโต การนอนกลางคืนที่ต่อเนื่องสำคัญกว่า การงีบนานหรืองีบตอนเย็นอาจทำให้นอนกลางคืนยากขึ้น
ยกน้ำหนักทำให้เด็กเตี้ยจริงไหม?
ยังไม่มีหลักฐานว่าการฝึกความแข็งแรงที่เหมาะกับวัยภายใต้การดูแลของผู้ใหญ่ทำให้เด็กเตี้ย แต่ควรหลีกเลี่ยงการยกน้ำหนักเกินกำลังและท่าที่ไม่ถูกต้อง
ว่ายน้ำอย่างเดียวพอไหม?
ว่ายน้ำดีต่อหัวใจและกล้ามเนื้อ แต่เป็นกีฬาที่ไม่ได้ลงน้ำหนักบนกระดูก ควรมีกิจกรรมที่มีการกระโดดหรือวิ่งร่วมด้วย เพื่อกระตุ้นให้กระดูกแข็งแรง
อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง
ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องจาก UNC
บทความนี้ให้ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ก่อนให้เด็กรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ได้ทำให้ความสูงเพิ่มขึ้นได้โดยตรง
แหล่งอ้างอิง
- โรงพยาบาลสมิติเวช: 3 สิ่งต้องทำ ถ้าอยากให้ลูกตัวสูง
- องค์การอนามัยโลก (WHO): Physical activity fact sheet
- โรงพยาบาลเด็กสินแพทย์: กินอย่างไร…ให้ลูกตัวสูง?
ภาพประกอบ: Jochen van Wylick / Unsplash
