เด็กควรดื่มนมวันละกี่แก้ว? ปริมาณนมตามวัย พร้อมดู UNC Calcium Kids

“ลูกควรดื่มนมวันละกี่แก้ว?” เป็นคำถามที่พ่อแม่แทบทุกบ้านเคยสงสัย บางบ้านให้ลูกดื่มนมแทนน้ำทั้งวัน บางบ้านลูกไม่ยอมแตะนมเลย คำตอบที่เหมาะจริงๆ ขึ้นกับอายุของลูก ชนิดของนม และอาหารอื่นที่ลูกกินในแต่ละวัน บทความนี้สรุปปริมาณนมที่แนะนำตามช่วงวัยจากกรมอนามัยและสมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) พร้อมวิธีดูว่าลูกได้แคลเซียมพอหรือยัง และท้ายบทความมีการใช้ความรู้นี้ดูผลิตภัณฑ์ UNC Calcium Kids (UNC Calcium C D3) สำหรับบ้านที่ลูกได้แคลเซียมจากอาหารไม่พอ

เด็กแต่ละวัยควรดื่มนมวันละเท่าไร

คำแนะนำเรื่องปริมาณนมของแต่ละแหล่งใกล้เคียงกัน ต่างกันที่วิธีนับ ฝั่ง AAP นับเป็น “ถ้วย” ซึ่ง 1 ถ้วยประมาณ 240 มล. ส่วนในไทยมักนับเป็นแก้วหรือกล่อง ซึ่งนมกล่องที่เด็กไทยคุ้นเคยมีขนาดประมาณ 200 มล. สรุปได้ดังนี้

อายุ	ปริมาณนมที่แนะนำต่อวัน
ต่ำกว่า 1 ปี	นมแม่หรือนมผสมตามคำแนะนำของแพทย์ ยังไม่ให้นมวัวเป็นเครื่องดื่มหลัก และยังไม่ควรให้น้ำผลไม้
1–2 ปี	ประมาณ 2 ถ้วย (ราว 480 มล.) เป็นนมจืดชนิดเต็มมันเนย
2–5 ปี	ประมาณ 2–3 ถ้วย (ราว 480–720 มล.) เปลี่ยนเป็นนมจืดไขมันต่ำหรือพร่องมันเนยได้
เด็กวัยเรียน	กรมอนามัยแนะนำนมจืดวันละ 2 แก้ว แบ่งดื่มช่วงเช้าและเย็น

ข้อมูลจากกรมอนามัยปี 2569 พบว่าเด็กไทยอายุ 2–12 ปี ดื่มนมได้ตามเกณฑ์วันละ 2 แก้วเพียงประมาณ 23% เท่านั้น แปลว่าเด็กไทยส่วนใหญ่ยังดื่มนมน้อยกว่าที่แนะนำ ถ้าลูกยังดื่มไม่ถึง ลองเริ่มจากเพิ่มทีละมื้อ เช่น นม 1 กล่องตอนเช้า และอีก 1 กล่องตอนบ่ายหรือหลังเลิกเรียน

ทำไมต้องเป็นนมจืด

นมจืดให้แคลเซียมและโปรตีนโดยไม่มีน้ำตาลเติม AAP แนะนำให้เลี่ยงนมปรุงแต่งรส เช่น นมช็อกโกแลตหรือนมสตรอว์เบอร์รี่ ในเด็กเล็ก เพราะมีน้ำตาลเพิ่มและทำให้เด็กติดรสหวาน ส่วนนมสูตรสำหรับเด็กเล็ก (toddler milk) AAP มองว่าไม่จำเป็นสำหรับเด็กส่วนใหญ่ เพราะไม่ได้มีประโยชน์เหนือกว่านมจืดและอาหารที่หลากหลาย แต่ราคาแพงกว่าและมักเติมน้ำตาล

นม 2 แก้วต่อวัน ให้แคลเซียมพอไหม

นมจืด 200 มล. มีแคลเซียมประมาณ 240 มก. ดื่ม 2 กล่องจะได้ประมาณ 480 มก. ขณะที่ความต้องการแคลเซียมต่อวันตามสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) คือ 700 มก. สำหรับเด็ก 1–3 ปี 1,000 มก. สำหรับ 4–8 ปี และ 1,300 มก. สำหรับ 9–18 ปี (ดูรายละเอียดใน แคลเซียมสำหรับเด็ก แต่ละวัยควรได้รับวันละเท่าไร)

จะเห็นว่านมเป็นแหล่งแคลเซียมที่ดีและสะดวก แต่ยิ่งลูกโต นมอย่างเดียวยิ่งไม่พอ เด็กวัยเรียนและวัยรุ่นต้องได้แคลเซียมจากอาหารอื่นในแต่ละมื้อด้วย เช่น เต้าหู้แข็ง ปลาเล็กปลาน้อยที่กินได้ทั้งกระดูก กุ้งแห้ง ผักใบเขียวอย่างคะน้าและผักกาดเขียว อ่านไอเดียเมนูได้ที่ อาหารไทยที่มีแคลเซียม หาง่ายในชีวิตประจำวัน และดูภาพรวมแคลเซียมของแบรนด์ได้ที่ หน้ารวม UNC Calcium

ตัวอย่างจาก UNC Calcium C D3: มีแคลเซียมจากกระดูกปลาทะเล 300 มก. ต่อ 1 แคปซูล พร้อมวิตามินดี 3 และวิตามินเค 2 รับประทานได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ เด็กควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องปริมาณที่เหมาะสม ควรรับประทานตามวิธีที่ระบุบนฉลาก (ดูรายละเอียดสินค้า)

อย่าลืมวิตามินดี

วิตามินดีมีส่วนช่วยในการดูดซึมและการใช้ประโยชน์ของแคลเซียม เด็กได้วิตามินดีจากการออกไปเล่นกลางแจ้งรับแดดอ่อนช่วงเช้าหรือเย็น และจากอาหาร เช่น ไข่แดงและปลาทะเล อ่านเพิ่มใน วิตามินดีได้จากไหน คนไทยขาดวิตามินดีได้ไหม

ดื่มนมมากเกินไปได้ไหม

นมดีแต่ไม่ใช่ยิ่งมากยิ่งดี โรงพยาบาลเด็ก Cincinnati Children’s แนะนำว่าไม่ควรให้เด็กเล็กดื่มนมเกินวันละ 16–20 ออนซ์ (ประมาณ 480–600 มล.) เพราะ

• ธาตุเหล็กในนมมีน้อย ไม่พอกับความต้องการของเด็กที่กำลังเติบโต
• นมรบกวนการดูดซึมธาตุเหล็ก จากอาหารมื้อนั้น
• เด็กอิ่มนมจนไม่กินข้าว ทำให้ได้เนื้อสัตว์ ไข่ และผักใบเขียวซึ่งเป็นแหล่งธาตุเหล็กน้อยลง

ถ้าลูกดื่มนมทั้งวันแทนน้ำ หรือติดขวดนมจนกินข้าวน้อย ลองให้ดื่มน้ำเปล่าระหว่างมื้อ และให้นมเป็นมื้อที่ชัดเจน เช่น มื้อเช้ากับมื้อว่างบ่าย

ลูกไม่ชอบดื่มนม หรือแพ้นมวัว ทำอย่างไร

ลูกไม่ชอบดื่มนม

• ใส่นมในเมนูอื่น เช่น โจ๊กใส่นม ไข่ตุ๋นนม หรือสมูทตี้ผลไม้
• ให้โยเกิร์ตรสธรรมชาติหรือชีสเป็นของว่าง
• ให้ลูกเลือกแก้วหรือหลอดเอง และดื่มพร้อมพ่อแม่ เด็กมักเลียนแบบคนในบ้าน
• เสิร์ฟเมนูที่มีแคลเซียมในทุกมื้อ เช่น แกงจืดเต้าหู้ ไข่เจียวกุ้งแห้ง ปลาเล็กปลาน้อยทอดกรอบ

ลูกแพ้นมวัว

AAP ระบุว่านมถั่วเหลืองมีคุณค่าทางโภชนาการใกล้เคียงนมวัวและใช้แทนได้ ส่วนนมจากพืชอื่น เช่น นมอัลมอนด์ นมข้าว หรือนมโอ๊ต ส่วนใหญ่มีโปรตีน วิตามินดี และแคลเซียมน้อยกว่า ถ้าจะใช้ให้เลือกชนิดที่ฉลากระบุว่าเสริมแคลเซียม และต้องกินอาหารที่มีแคลเซียมร่วมด้วย ส่วนเด็กที่แพ้นมวัว ควรให้กุมารแพทย์ช่วยวางแผนอาหาร

ตัวอย่างจาก UNC Calcium C D3: ใน 1 แคปซูลมีแคลเซียม 300 มก. ผสมวิตามินซี 60 มก. และแมกนีเซียม 60 มก. ฉลากระบุว่าไม่เหมาะสำหรับผู้แพ้อาหารทะเล เด็กที่ดื่มนมได้น้อยควรปรึกษากุมารแพทย์ก่อนว่าจำเป็นต้องเสริมหรือไม่ (ดูส่วนประกอบเต็ม)

ข้อควรระวัง

• เด็กต่ำกว่า 1 ปี ไม่ควรดื่มนมวัวแทนนมแม่หรือนมผสม
• นมเปรี้ยว นมปรุงแต่งรส และเครื่องดื่มรสนม มักมีน้ำตาลมาก ไม่ควรนับแทนนมจืด
• ถ้าลูกมีอาการหลังดื่มนม เช่น ผื่น ท้องเสีย อาเจียน ควรพาไปพบแพทย์
• ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่สิ่งทดแทนอาหาร ก่อนให้เด็กรับประทาน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องความจำเป็นและปริมาณ
• แปรงฟันหลังดื่มนมก่อนนอน เพื่อดูแลสุขภาพช่องปาก

ถ้าลูกได้แคลเซียมจากอาหารไม่พอ ดู UNC Calcium Kids (UNC Calcium C D3)

UNC เป็นนวัตกรรมแคลเซียมจากก้างปลาของคนไทย พัฒนาโดย ดร.เกยูร โชคล้ำเลิศ ได้รับเหรียญทองจากงาน iENA 2022 ประเทศเยอรมนี ผลิตโดย บริษัท ยู้ ฟิชบอล จำกัด สำหรับเด็ก ตัวที่ใช้ได้คือ UNC Calcium C D3 ซึ่งลูกค้าหลายบ้านเรียกว่า UNC Calcium Kids (Kid CD) เป็นสูตรเดียวกัน

เหมาะกับใคร

ถ้าคุณต้องการ	สินค้าที่ตรงกว่า
ลูกดื่มนมได้ตามคำแนะนำ และกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่	อาจยังไม่จำเป็นต้องเสริม เน้นอาหารต่อไป
ลูกดื่มนมได้น้อย และแพทย์หรือเภสัชกรเห็นว่าควรเสริมแคลเซียม	UNC Calcium C D3 (UNC Calcium Kids)
ผู้ใหญ่ในบ้านที่ได้แคลเซียมจากอาหารไม่เพียงพอ	UNC Calcium C D3 หรือ UNC Calcium Plus (สำหรับผู้ใหญ่เท่านั้น)
ผู้ที่ไม่ควรรับประทาน	ผู้แพ้อาหารทะเล · UNC Calcium Plus ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน

คำถามที่พบบ่อย

UNC Calcium Kids ให้เด็กรับประทานได้ไหม?

UNC Calcium Kids คือ UNC Calcium C D3 สูตรเดียวกัน รับประทานได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ฉลากแนะนำให้รับประทานหลังอาหารเช้า ครั้งละ 1–2 แคปซูล สำหรับเด็กควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องปริมาณที่เหมาะสม และไม่เหมาะสำหรับผู้แพ้อาหารทะเล

นมเปรี้ยวหรือนมรสหวาน นับแทนนมจืดได้ไหม?

ไม่ควรนับแทน เพราะส่วนใหญ่มีน้ำตาลเติมมากและบางชนิดมีปริมาณนมจริงน้อย ถ้าลูกชอบให้เป็นครั้งคราว แต่นมหลักในแต่ละวันควรเป็นนมจืด

ใช้นมถั่วเหลืองแทนนมวัวได้ไหม?

ได้ AAP ระบุว่านมถั่วเหลืองมีคุณค่าทางโภชนาการใกล้เคียงนมวัว ควรเลือกชนิดที่ไม่หวานและระบุบนฉลากว่าเสริมแคลเซียม

ให้ลูกดื่มนมแทนน้ำเปล่าได้ไหม?

ไม่แนะนำ เครื่องดื่มหลักระหว่างวันควรเป็นน้ำเปล่า ส่วนนมให้เป็นมื้อตามปริมาณที่แนะนำ เพราะดื่มนมมากเกินไปอาจทำให้ลูกกินอาหารที่มีธาตุเหล็กได้น้อยลง

แหล่งอ้างอิง

• กรุงเทพธุรกิจ: กรมอนามัยแนะดื่มนมจืด 2 แก้วทุกวัน ทุกวัย
• Thai PBS: ชวนเด็กไทยดื่มนมจืดวันละ 2 แก้ว (ข้อมูลกรมอนามัย)
• HealthyChildren.org (American Academy of Pediatrics): Recommended Drinks for Young Children Ages 0–5
• Cincinnati Children’s: Iron Deficiency Anemia in Toddlers
• NIH Office of Dietary Supplements: Calcium Fact Sheet for Consumers

บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผู้ที่มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรกินอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

ภาพประกอบ: Elena Leya / Unsplash · อินโฟกราฟิกจัดทำโดย UNC HEALTH THAILAND